Cri Du Chat (Kedi Miyavlaması) Sendromu

Yazar: Beyza Afşar

Editör: Tuğçe Gül Yeşilyayla

Giriş

Cri du chat sendromu, diğer bir ismi ile kedi miyavlaması sendromu, 5. kromozomda gerçekleşen silinme sonucu ortaya çıkan genetik bir hastalıktır [1]. Edilen bilgilere göre hastaların fiziksel yapılarında ve  yüz yapılarında farklılık, zihinsel engellilik ve az gelişmişliğin yanı sıra sendroma adını veren ilk yaşlarda görülen tiz, kedi benzeri miyavlamayı içerir [2]. Görülme sıklığı %0,002 ila %0,006 arasında olup bilinmeyen nedenlerden erkeklere kıyasla kadınlarda daha çok görülmektedir. 432 hasta arasında yapılan bir araştırmaya göre hastalarda gözlemlenen belirtiler görülme sıklığına göre puanlandırılmıştır. [3]

Görülen Belirtiler

Araştırma sonuçlarına göre belirtiler sırasıyla en sık görülenden en aza doğru sıralandığında düşük kas tonusu (Ing. hypotonia) yani kasların harekete karşı koyduğu direncin azalması ilk sırayı almaktadır. Devamında ise geç gelişim, özgün bir ağlama, küçük kafalılık (mikrosefali) vb. belirtiler gelmektedir. [3] Yüzde ise hipertelorizm¹, burun köprüsünün geniş olması, göz çevresindeki deri kıvrımları, alt ve üst göz kapağı arasındaki boşluğun aşağıya eğilmesi, kulakların aşağıda olması ve çenenin geride olmasını ifade eden retromikrognati² gibi çeşitli farklılıklar gözlemlenmektedir [4].

Brezilya’da ise cri du chat sendromu derneğine üye olan 700 aileye verilen anketlerden sadece 73 aile anketleri doldurdu ve bu 73 ailenin verdiği bilgilere göre hastalarda farklı semptomlar olduğu görülmüştür. Bunlar şu şekilde sıralanmıştır: yutkunma problemleri, beslenme bozukluğu, doğuştan gelen (Ing. Congenital) kalp hastalıkları, omurga bozuklukları ve nörolojik bulgular. Bunların dışında davranış bozuklukları da bildirilmiştir. Bunlar arasında saldırganlık, kaygılanma, korku duyma, cinsel uyarılma isteği bulunmaktadır. Ek olarak hastalar sıradan işlerini yapmak için bile bir yardımcıya ihtiyaç duymaktadır. [6]

Dahası, araştırmanın birinde [7] 6-15 yaşlarındaki 25 çocuğun IQ (Intelligence Quotient) puanları incelenmiştir. Hasta çocuklardan 21’inin IQ puanının 50 ve altında olduğu bilgisi elde edilmiştir. 40 puanın üzerinde alan 22 çocuğun puan ortalaması ise 47,8 olarak bulunmuştur. Bir kısmı ise daha düşük puanlar almıştır. Üstelik bir başka araştırmada 66 IQ puanına sahip 7 yaşında bir kız çocuğu ve 2 yaşında olup 72 puana sahip olan başka bir kız çocuğunun olduğu da rapor edilmiştir. Çoğunlukla bu bozukluğa sahip bireylerin %75’i  yaşamlarının ilk ayında ölürken %90’ı bir yıl içerisinde ölmektedir. [8]

Gelişim sürecinde sağlıklı bebeklerde iletişim yetenekleri ilk aylardan itibaren gelişmeye başlar; kelimeler öğrenir ve kullanırlar. 5 yaşlarına gelindiğinde artık konuştukları dillerle iletişim kurmaya başlarlar. Ancak cri du chat sendromuna sahip çocuklarda bu yeteneklerin gelişmesi zaman alır ve bir yaşından sonra da yaşamaya devam eden %10’luk kısımdaki 5 yaşından büyük bazı çocuklarda diğer belirtilerin yanında iletişim becerilerinde de problemler görülür. Bazıları iletişimi konuşarak bazıları ise işaret dili kullanarak kurmaya çalışırlar. Fakat çoğu birer kelime ya da daha fazlası ile anlaşmaktadır. Bu becerinin gecikmesinin nedenini sadece genetik değil, çevresel etkenlere de bağlamak mümkündür. [11]

Neden Kedi Miyavlaması?

Başlarda bu ağlamanın nedeni gırtlak yapısının farklı olmasına bağlanmıştır. Sarkmış ve ufak bir epiglottis kapağı, dar ve dörtgen biçimde bir gırtlak, ses çıkarma esnasında oluşan alanda beklenmeyen hava boşluğu gibi nedenler ilk araştırmalarda bu ağlama sesinin sebebi olarak görülmüştür. Ancak sonradan hasta olan her bireyde bahsedilen farklılıkların bulunmayabileceği bu nedenle de başka faktörlerin de etki edebileceği gösterilmiştir. Günümüzde ise sadece anatomik yapının değil nörolojik yapının ve işlevin de hastaların seslerine etki ettiği kanısına varılmıştır. [12] Ancak yapılan bir araştırmaya göre bir ailenin 3 kuşağının bireylerinde 5. kromozomlarında kopma, kedi miyavlaması benzeri bir ağlama şekli ve bedensel bir kusur görülmediği hâlde, üçüncü kuşaktaki bireyin büyümesinde gerileme gözlemlenmiştir [13].

Erken Teşhis Edilebilir Mi?

Kromozomdaki silinmenin teşhisi amniyosentez tekniği³ ile mümkündür. Kromozomda yaşanmış değişikliğin boyutunu ve yerini belirleyebilen “Karşılaştırmalı Genomik Hibridizasyon” (Ing. Comparative Genomic Hybridisation) ve organizmaların genetik talimatlarını taşıyan DNA’nın (Ing. Deoxyribonucleic acid) incelenmesi hastalığın teşhis edilmesi için bulunan  en yeni yöntemlerdendir. Diğer yandan, Floresan In Situ Hibridizasyon (FISH) analizi ile de ebeveyn kromozomlarında bulunan anormallikleri tespit edilebilir. Bu tür testler uygulandıktan sonra ebeveynleri çocuklarının durumu hakkında haberdar etmek ve sendrom ile ilgili detayların anlatılması mühimdir. Eğer bir translokasyon⁴ durumu söz konusu ise bu yapılan testler ailedeki diğer kişilere uygulanır. [14] Bunun dışında yapılan bir araştırmaya göre incelenen hastaların %80 civarı kadarı ilk yaşlarında hastalığın tanısının konulduğu yine bu hastalardan yaklaşık %70’inin de ilk yaşının içerisinde fizik tedavi almaya başladığı belirtilmiştir. İstatistiksel olarak çok belirgin bir fark elde edilmese de hastaların gelişiminde fizik tedavinin olumlu yönde etkisinin bulunduğu görülmüştür [15]. Özellikle mikrosefali şikâyeti ile gelen hastaların eğer gelişimde gecikme şikâyeti de bulunuyorsa cri du chat sendromu şüphesi ile genetik testleri yapılarak hastanın bu sendroma sahip olup olmadığı konusunda kesin karara varılmalıdır. Çünkü aynı zamanda mikrosefali vakalarının %1’inde de cri du chat sendromunda olduğu gibi 5. kromozomda bir kopma görülmektedir [16].

Tedavi

Tüm bu vakaların özel bir eğitime tabii tutulması ile yarar sağlanabilir. Davranış terapisi, özellikle kafa kontrolünün sağlanmasında ve diğer davranışsal sorunların giderilmesinde önemli rol oynar [19].

1. Canlıda karşılıklı bulunan çift organlar arasındaki mesafenin normale kıyasla daha çok olması durumu [9]. ↩︎
2. Retromikrognati veya retrognati alt çene yapısının normalinden geride olmasıdır [10]. ↩︎
3. Ceninin etrafını çevreleyen amniyon sıvısından cerrahi işlem ile örnek alınarak genetik çalışmalarda kullanılan bir yöntemdir [17]. ↩︎
4. (Ing. translocation). Bir kırılmış bir kromozom parçasının başka bir kromozomla tekrar bir araya gelmesini içeren bir tür anormalliktir [18]. ↩︎

Referanslar
[1] Wikipedia. Kedi miyavlaması sendromu. (19.09.2022). wikipedia. https://tr.wikipedia.org/wiki/Kedi_miyavlaması_sendromu#Dış_bağlantılar 
[2] Santo, L. D. E. Moreira, L. M. A. Riegel, M. (2016). Cri-Du-Chat Syndrome: Clinical Profile and Chromosomal Microarray Analysis in Six Patients. BioMed Research International. 1-8. http://dx.doi.org/10.1155/2016/5467083 
[3] Holland, P. Wildhagen, M. Istre, M. Reiakvam, O.M. Dahl, J. A. Søraas, A. (2022). Cri du chat syndrome patients have DNA methylation changes in genes linked to symptoms of the disease. Clinical Epigenetics. 14. 1-12. https://doi.org/10.1186/s13148-022-01350-3 

[4] Alkaya, D. U. Karaman, B. Tüysüz, B. (2020). Three Offspring with Cri-du-Chat Syndrome from Phenotypically Normal Parents. Molecular Syndromology. 11. 97–103. https://doi.org/10.1159/000506892 
[5] Cerruti Mainardi, P. (2006). Cri du Chat syndrome. Orphanet journal of rare diseases. 1. 1-9. http://www.OJRD.com/content/1/1/33 
[6] Honjo, R. S. Mello, C. B. Pimenta, L. S. E. Nuñes-Vaca, E. C. Benedetto, L. M. Khoury, R. B. F. Befi-Lopes, D. M. Kim, C. A. (2018). Cri du Chat syndrome: Characteristics of 73 Brazilian patients. Journal of Intellectual Disability Research. 62. 467-473.  https://doi.org/10.1111/jir.12476 
[7] Sarimski, K. (2003). Early play behaviour in children with 5p‐(Cri‐du‐Chat) syndrome. Journal of Intellectual Disability Research, 47, 113-120. https://doi.org/10.1046/j.1365-2788.2003.00448.x 
[8] Köseoğlu Seçgin, C. Özdede, M. Gülşahı, A. (2018). Kromozomal Sendromlar Kromozomal Sendromlar (Down, Cri du Chat, Turner, Frajil X). H, Öztunç (Ed.), Maksrosillofasiyal Bölgeyi Etkileyen Sendromlar. (s.36-42). Türkiye Klinikleri. 
[9] Wikipedia. (19.04.2020). Hipertelorizm.  Wikipedia. https://tr.wikipedia.org/wiki/Hipertelorizm
[10] Wikipedia. (23.12.2023). Mikrognati. Wikipedia. https://tr.wikipedia.org/wiki/Mikrognati 
[11] Kristoffersen, K. E. (2008). Speech and language development in cri du chat syndrome: A critical review. Clinical Linguistics & Phonetics. 22. 443-457. https://doi.org/10.1080/02699200801892108 
[12] Rodríguez, C. Á. Torres-Lagares, D. Rodríguez Pérez, A. Serrera Figallo, M. A. Hernández Guisado, J. M. Machuca Portillo, G. (2010). Cri du chat syndrome: a critical review. Medicina Oral Patología Oral y Cirugia Bucal. 15. 473-478.
https://doi.org/10.4317/medoral.15.e473  
[13] Kaya, I. Haksever, A. İntepe, N. Çalışkan, A. Ergün, S. İşeri, B. Çeltik, C. Tavlı, V. (2016). Pediatrik hasta grubunda sitogenetik analiz sonuçları: retrospektif bir çalışma. İzmir eğitim ve araştırma hastanesi tıp dergisi, 20(1), 1-10. 
[14] Liverani, M. E. Spano, A. Danesino, C. Malacarne, M. Cavani, S. Spunton, M. Guala, A. (2019). Children and adults affected by Cri du Chat syndrome: Care's recommendations. Pediatric Reports. 11. 1-5. https://doi.org/10.4081/pr.2019.7839 
[15] Lokmanoğlu, B. Mutlu, A. Livanelioğlu, A. Haliloglu, G. (2021). The general movements assessment and effects of an early intervention in an infant with Cri du chat syndrome: a case report. Turkish Journal of Pediatrics. 63. 167-173. https://doi.org/10.24953/turkjped.2021.01.021 
[16] Kesik, V. Vurucu, S. Kul, M. Demirkaya, E. Akın, R. Gül, D. Gökçay, E. (2006). 5 nolu kromozomun kısa kol delesyonu (Cri du Chat) sendromu: olgu sunumu. Gülhane Tıp Dergisi. 63. 167-173. 
[17] Wikipedia Amniyosentez. (18.09.2023). Wikipedia. https://tr.wikipedia.org/wiki/Amniyosentez 
[18] Agarwal, S. Tafel, A. A. Kanaar, R. (2006). DNA double-strand break repair chromosome translocations. DNA repair. 5. 1075-1081. 
https://doi.org/10.1016/j.dnarep.2006.05.029 
[19] Şen, T. A. Melek, H. Köken, R. İmirzalıoğlu, N. (2008). Cri du Chat Sendromu, 5P Delesyonu Saptanan Beş Aylık Kız Olgu. Güncel Pediatri. 6. 86-88.  https://dergipark.org.tr/en/pub/pediatri/issue/51147/666459